Onderbouw (unit 1 & 2)

Een stevige basis voor het jonge kind

De eerste jaren op school zijn bijzonder. Kinderen ontdekken de wereld, leren zichzelf en anderen kennen en zetten grote stappen in hun ontwikkeling. In groep 1 en 2 leggen we een belangrijke basis voor onder andere taal, rekenen, motoriek, spel en de sociaal-emotionele ontwikkeling.

We bieden kinderen een rijke en uitdagende leeromgeving waarin zij volop kunnen spelen, ontdekken en leren. Betekenisvolle thema’s sluiten aan bij hun belevingswereld en geven kinderen de kans om nieuwe kennis en vaardigheden op een natuurlijke manier te ontwikkelen. Waar nodig bieden we gerichte instructie, extra oefening of juist verdieping en uitdaging.

We volgen de ontwikkeling van ieder kind

Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Daarom volgen we de ontwikkeling zorgvuldig door dagelijkse observaties in de groep en met behulp van de ParnasSys Leerlijnen Jonge Kind.

Hiermee houden we zicht op de ontwikkeling van onder andere taal, rekenen, spel en executieve functies. De observaties helpen ons om ons onderwijs steeds af te stemmen op wat kinderen nodig hebben. Soms betekent dit extra ondersteuning en herhaling, soms juist meer uitdaging en verdieping.

Wanneer een kind extra ondersteuning nodig heeft, werken de leerkrachten nauw samen met ons ondersteuningsteam. Dit team bestaat onder andere uit kwaliteitscoördinatoren, leraarondersteuners en onderwijsassistenten. Samen met ouders bekijken we wat een kind nodig heeft en maken we afspraken over de begeleiding en de voortgang. Waar nodig werken we samen met externe partners.

De cirkel van vertrouwen

Een belangrijk uitgangspunt binnen de PJS is de cirkel van vertrouwen. Kinderen krijgen stap voor stap meer ruimte om zelfstandig te werken, te spelen en keuzes te maken.

In en rondom de klas zijn verschillende plekken waar kinderen kunnen leren en spelen. Soms hebben zij behoefte aan nabijheid en werken zij dicht bij de leerkracht. Wanneer zij daar klaar voor zijn, krijgen zij meer vrijheid en verantwoordelijkheid.

Duidelijke afspraken, die we samen met de kinderen maken, geven houvast. Zo ontstaat een veilige en gestructureerde omgeving waarin kinderen kunnen groeien in zelfstandigheid en vertrouwen.

Betekenisvol en thematisch leren

In de onderbouw werken we thematisch. We kiezen thema’s die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen en bij wat er op dat moment in hun omgeving gebeurt. Binnen een thema komen verschillende ontwikkelingsgebieden samen.

Leerkrachten en ondersteuners ontwerpen het onderwijsaanbod gezamenlijk en kijken steeds goed naar wat kinderen laten zien, vertellen en ontdekken. De inbreng van kinderen speelt daarbij een belangrijke rol. Zo kunnen we het aanbod gedurende een thema aanpassen en verdiepen.

Spel is hierbij een belangrijke manier van leren. Kinderen leren door te spelen, te onderzoeken, te ontdekken en samen te werken. In onze rijke leeromgeving vinden zij uitdagende hoeken en activiteiten die uitnodigen tot ontdekken en oefenen. Naarmate kinderen ouder worden, verschuift het accent geleidelijk naar meer gestructureerde leeractiviteiten. Onderzoekend en samenwerkend leren blijven daarbij belangrijk.

De kring

De kring is een vertrouwd moment in de schooldag. We gebruiken de kring om samen de dag te starten en af te sluiten, ervaringen te delen en met elkaar in gesprek te gaan.

Ook gebruiken we kringmomenten voor thematische activiteiten, voorlezen, muziek, Kanjertraining en reflectie. Kinderen leren luisteren naar elkaar, hun gedachten en gevoelens onder woorden te brengen en rekening te houden met anderen.

Naarmate kinderen ouder worden, krijgen deze momenten steeds meer een verdiepend en coachend karakter.

Zin in lezen

Op de PJS werken we met de aanpak Zin in Lezen (ZIL). Kinderen ontdekken lezen en schrijven vanuit betekenisvolle situaties die aansluiten bij hun belevingswereld.

Al vanaf jonge leeftijd komen kinderen spelenderwijs in aanraking met geschreven taal. Ze luisteren naar verhalen, lezen mee, spelen dat ze kunnen lezen en schrijven en maken hun eerste eigen schrijfproducten.

De rol van de volwassene is hierbij belangrijk. We moedigen kinderen aan, doen voor, begeleiden en geven vooral vertrouwen. We willen dat kinderen ervaren: ik kan dit! Zo leggen we een positieve basis voor hun verdere lees- en schrijfontwikkeling.

Burgerschap

Burgerschap begint al bij jonge kinderen. In de onderbouw leren kinderen stap voor stap hoe zij samen met anderen kunnen spelen, leren en leven. We helpen kinderen ontdekken wie zij zijn, wat zij belangrijk vinden en hoe zij rekening kunnen houden met een ander. We willen dat ieder kind ervaart: ik hoor erbij, ik mag mezelf zijn en samen kunnen we iets betekenen voor een ander.

In de dagelijkse praktijk oefenen kinderen met democratisch handelen. Ze leren hun eigen mening en wensen te verwoorden, naar elkaar te luisteren en te ontdekken dat een ander er anders over kan denken. Samen maken we afspraken, nemen we kleine beslissingen en zoeken we oplossingen wanneer iets niet goed gaat. Bijvoorbeeld tijdens het spelen, in de kring of bij het samenwerken aan een activiteit. Zo ervaren kinderen op een voor hen begrijpelijke manier wat het betekent om rekening te houden met elkaar en samen verantwoordelijkheid te dragen.

Ook samenleven in een democratische rechtsstaat krijgt in de onderbouw een plek in het dagelijks onderwijs. Kinderen leren zorg dragen voor hun omgeving, voor materialen en voor elkaar. We stimuleren hen om te helpen, samen te werken en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen keuzes en gedrag. Tijdens thema’s en projecten ontdekken kinderen de wereld om hen heen en leren zij dat ook zij een bijdrage kunnen leveren, hoe klein die bijdrage soms ook is.

Jezelf leren kennen en ontwikkelen begint met nieuwsgierig zijn naar jezelf én de ander. In de groep ontmoeten kinderen verschillende gewoonten, interesses, talenten, gezinnen en achtergronden. We praten hierover en bieden verhalen, activiteiten en materialen aan waarin kinderen zichzelf én anderen kunnen herkennen. Zo leren kinderen dat mensen verschillend kunnen zijn en dat juist die verschillen erbij horen. We besteden aandacht aan overeenkomsten en verschillen en stimuleren een open en respectvolle houding.

De Kanjertraining ondersteunt ons hierbij. Kinderen leren gevoelens herkennen en benoemen, voor zichzelf opkomen en tegelijkertijd rekening houden met anderen. Ze oefenen met samenwerken, vertrouwen geven en ontvangen en leren hoe zij op een goede manier kunnen reageren in sociale situaties. De uitgangspunten van de Kanjertraining zijn verweven met ons dagelijks handelen en helpen ons samen te bouwen aan een veilige en positieve groep.

Ook de wereld buiten de PJS brengen we dichtbij. We sluiten aan bij gebeurtenissen en onderwerpen die kinderen bezighouden en gebruiken deze als aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan. Door verhalen, gesprekken, projecten, uitstapjes en ontmoetingen met mensen uit de omgeving ontdekken kinderen steeds meer van de wereld waarin zij opgroeien.

Zo leggen we in de onderbouw een eerste basis voor ons burgerschapsonderwijs. Kinderen leren niet alleen over samenleven, maar ervaren iedere dag hoe je samenleeft: door naar elkaar te luisteren, elkaar te helpen, verschillen te respecteren, verantwoordelijkheid te nemen en samen plezier te maken.

Rekenen

In de onderbouw ontdekken kinderen rekenen vooral door te doen. We bieden rekenen spelenderwijs en thematisch aan, waarbij beweging, spel en concrete materialen een belangrijke rol spelen.

Kinderen leren bijvoorbeeld tellen, hoeveelheden vergelijken, ordenen, meten en omgaan met tijd. We gebruiken hierbij verschillende materialen en hulpmiddelen, zoals een getallenlijn tot en met 20, een kalender, het dagritme en concreet rekenmateriaal.

Door rekenen te verbinden aan situaties uit de dagelijkse praktijk en aan de thema’s die in de groep leven, wordt rekenen begrijpelijk, betekenisvol en leuk.

Engels

In de onderbouw ligt de nadruk op het luisteren naar en spreken van Engels. Jonge kinderen leren een nieuwe taal vooral door te luisteren, mee te doen en plezier te hebben.

Met liedjes, spelletjes, verhalen en interactieve activiteiten maken kinderen op een natuurlijke manier kennis met de Engelse taal. Ze oefenen met woorden en eenvoudige zinnen en worden aangemoedigd om Engels te spreken.

Het belangrijkste is dat kinderen zich vrij voelen om te proberen. We stimuleren nieuwsgierigheid, plezier en zelfvertrouwen in het gebruik van een andere taal.

Bewegingsonderwijs

Bewegen is belangrijk voor de ontwikkeling van ieder kind. Daarom krijgen alle leerlingen twee keer per week 45 minuten bewegingsonderwijs van een vakleerkracht of bevoegde leerkracht bewegingsonderwijs.

Tijdens de lessen werken we aan leren bewegen, samen bewegen en betrokken bewegen. Kinderen ontwikkelen hun motorische vaardigheden, leren samenwerken en ervaren plezier in bewegen. Zo bouwen zij vertrouwen op in hun eigen lichaam en mogelijkheden.

Binnen ons team is een vakleerkracht gespecialiseerd in Motorische Remedial Teaching (MRT). Wanneer een kind een motorische achterstand of specifieke ondersteuningsbehoefte heeft, kan MRT worden ingezet. Dit gebeurt altijd in overleg met de leerkracht(en) en ouders/verzorgers.